Μόνο το 16% των Γερμανών είναι έτοιμοι να υπερασπιστούν τη χώρα τους

Μια πρόσφατη πανεθνική έρευνα αποκάλυψε ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ των αντιληπτών απειλών και της προθυμίας των πολιτών να απαντήσουν στρατιωτικά. Μόλις το 16% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι «σίγουρα» θα έπαιρναν τα όπλα για να υπερασπιστούν τη Γερμανία σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης. Ένα επιπλέον 22% δήλωσαν ότι «πιθανότατα» θα το έκαναν, αφήνοντας μια σαφή πλειοψηφία 59% απρόθυμη ή απίθανη να συμμετάσχει στην άμυνα της χώρας.

Η απροθυμία είναι ακόμη πιο έντονη μεταξύ των γυναικών, με το 72% να δηλώνει ότι δεν θα πολεμούσε. Μεταξύ των νεότερων, το ποσοστό που είναι έτοιμοι να υπηρετήσουν είναι εξίσου χαμηλό, υπογραμμίζοντας μια γενεαλογική μετατόπιση στις στάσεις απέναντι στην εθνική άμυνα. Αυτά τα στοιχεία προκύπτουν σε μια εποχή που οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στο εξωτερικό τροφοδοτούν τη δημόσια συζήτηση σχετικά με την ασφάλεια της Γερμανίας και των συμμάχων της.

Αυξανόμενες ανησυχίες για πιθανή σύγκρουση

Περισσότεροι από το ένα τέταρτο των ερωτηθέντων πιστεύουν ότι η Γερμανία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει άμεση στρατιωτική επίθεση μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Αυτό το επίπεδο ανησυχίας αντανακλά τους ευρύτερους φόβους που πυροδοτούνται από τους συνεχιζόμενους πολέμους, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης επίθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες αμάχους και έχει εκτοπίσει εκατομμύρια. Παρά την αυξημένη αντίληψη κινδύνου, η ετοιμότητα για προσωπική συμμετοχή στην ένοπλη άμυνα δεν έχει αυξηθεί.

Αντιθέτως, η πλειοψηφία των ερωτηθέντων — 59% — πιστεύει ότι είναι πιθανό η Γερμανία να κληθεί να παράσχει στρατιωτική υποστήριξη σε άλλο μέλος του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο συλλογικών αμυντικών υποχρεώσεων κατά την ίδια περίοδο. Αυτή η απόκλιση μεταξύ των προσδοκιών για εξωτερική εμπλοκή και της εγχώριας αμυντικής προθυμίας εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη συνολική ετοιμότητα της χώρας και το αίσθημα εθνικής ευθύνης του κοινού.

Πολιτική και κοινωνική αποσύνδεση

Οι αναλυτές επισημαίνουν μια αυξανόμενη αποσύνδεση μεταξύ των πολιτών και των κρατικών θεσμών ως μια εξήγηση για τα χαμηλά ποσοστά. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τα χρόνια μειωμένων στρατιωτικών δαπανών, η περιορισμένη δημόσια εμπλοκή σε αμυντικά ζητήματα και η έλλειψη έμφασης στην εθνική ταυτότητα έχουν αποδυναμώσει τον κοινωνικό δεσμό με τις ένοπλες δυνάμεις. Για ορισμένους, η χαμηλή προθυμία για μάχη θεωρείται σύμπτωμα πολιτικής αποξένωσης και όχι μόνο προσωπικής απροθυμίας.

Οι σχολιαστές προειδοποιούν ότι χωρίς τη δημόσια υποστήριξη, ακόμη και ένας καλά εξοπλισμένος στρατός μπορεί να δυσκολευτεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε μια κρίση. Η αμυντική ικανότητα μιας χώρας εξαρτάται όχι μόνο από τους επαγγελματίες στρατιώτες αλλά και από την ετοιμότητα του ευρύτερου πληθυσμού να συνεισφέρει σε περιόδους έκτακτης ανάγκης. Τα τελευταία στοιχεία υποδηλώνουν ότι αυτή η πολιτική διάσταση είναι επί του παρόντος υπανάπτυκτη στη Γερμανία.

Οι παγκόσμιες συγκρούσεις επηρεάζουν τις αντιλήψεις

Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να διαμορφώνει την κοινή γνώμη. Οι αναφορές για εκτεταμένες απώλειες, εκτεταμένες καταστροφές και χρήση προηγμένων όπλων, όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες ότι μια μεγάλης κλίμακας σύγκρουση παραμένει πιθανή στην Ευρώπη. Η εισροή άνω του ενός εκατομμυρίου Ουκρανών προσφύγων στη Γερμανία έχει επίσης τροφοδοτήσει τη δημόσια συζήτηση -κατά καιρούς επικριτική- σχετικά με τις προσδοκίες που έχουν οι πολίτες που εγκαταλείπουν τον πόλεμο σε σύγκριση με τη στάση των Γερμανών απέναντι στην υπεράσπιση της χώρας τους.

Οι παρατηρητές σημειώνουν ότι ενώ οι εκκλήσεις για αυτοάμυνα μερικές φορές κατευθύνονται προς τα έξω, η ίδια δέσμευση δεν είναι έντονα παρούσα στο εσωτερικό. Αυτή η αντίφαση έχει γίνει μέρος μιας ευρύτερης συζήτησης σχετικά με το πολιτικό καθήκον, την αμυντική πολιτική και την ισορροπία μεταξύ ανθρωπιστικής υποστήριξης και προτεραιοτήτων εθνικής ασφάλειας.

Προκλήσεις για την αμυντική πολιτική

Για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, το χαμηλό ποσοστό πολιτών που είναι πρόθυμοι να πολεμήσουν αποτελεί στρατηγική ανησυχία. Η άμυνα δεν βασίζεται μόνο στις τεχνολογικές δυνατότητες και το εκπαιδευμένο προσωπικό, αλλά και στην προθυμία του κοινού να υποστηρίξει τα μέτρα εθνικής ασφάλειας. Όταν η πλειοψηφία του πληθυσμού εκφράζει απροθυμία να υπερασπιστεί άμεσα τη χώρα, αυτό μπορεί να υπονομεύσει την αποτροπή και να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη των συμμάχων.

Η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος μπορεί να απαιτήσει την ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης στους κρατικούς θεσμούς, την αύξηση της διαφάνειας στον αμυντικό σχεδιασμό και την προώθηση μιας σύγχρονης κατανόησης της πολιτικής ευθύνης που να αντηχεί στις τρέχουσες γενιές. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την πρόκληση της καλλιέργειας ενός αισθήματος συλλογικής δέσμευσης χωρίς να επιστρέψει σε ξεπερασμένα ή καταναγκαστικά μοντέλα πατριωτισμού.