Πρόκληση Italo: Η Deutsche Bahn πρέπει να κάνει χώρο

Για δεκαετίες, οι σιδηροδρομικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων στη Γερμανία σήμαιναν ένα πράγμα: την Deutsche Bahn. Αυτή η εποχή μπορεί να τελειώνει. Στις 17 Ιουλίου 2026, η Bundesnetzagentur, η ομοσπονδιακή ρυθμιστική αρχή δικτύου, εξέδωσε την τελική της απόφαση σε μια υπόθεση που άσκησε ο ιταλικός φορέας Italo, αποφασίζοντας ότι η εταιρεία μπορεί να εισέλθει στην γερμανική αγορά μεγάλων αποστάσεων και ότι ο κρατικός σιδηρόδρομος πρέπει να εγκαταλείψει τη χωρητικότητα των σιδηροδρομικών γραμμών στους πιο πολυσύχναστους διαδρόμους του. Η πρόκληση της Italo είναι η πρώτη σοβαρή προσπάθεια ενός ξένου φορέα υψηλής ταχύτητας να ανταγωνιστεί κατά μέτωπο το δίκτυο ICE και θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι μετακινούνται μεταξύ γερμανικών πόλεων.

Η Deutsche Bahn εκτελεί σήμερα περίπου το 95% όλων των σιδηροδρομικών υπηρεσιών μεγάλων αποστάσεων στη χώρα. Οι ρυθμιστικές αρχές, και πολλοί απογοητευμένοι επιβάτες, ελπίζουν ότι ο πραγματικός ανταγωνισμός θα κάνει στους γερμανικούς σιδηροδρόμους αυτό που έκανε κάποτε στην Ιταλία και την Ισπανία: θα βελτιώσει τις υπηρεσίες και θα μειώσει τις τιμές.

Τι αποφάσισε η Bundesnetzagentur

Ο πυρήνας της απόφασης είναι μια νέα ρήτρα ανταγωνισμού για τις συμφορημένες γραμμές. Σε τμήματα με μεγάλη χρήση και επίσημα όρια χωρητικότητας, η εταιρεία υποδομών DB InfraGO μπορεί στο μέλλον να διαθέσει μόνο το 60 έως 75 τοις εκατό της διαθέσιμης χωρητικότητας μεγάλων αποστάσεων σε έναν μόνο φορέα εκμετάλλευσης. Στην πράξη, αυτό περιορίζει τον δικό της βραχίονα μεγάλων αποστάσεων της Deutsche Bahn και δεσμεύει τουλάχιστον το ένα τέταρτο των χρονοθυρίδων για τους ανταγωνιστές. Ο κανόνας τίθεται σε ισχύ με την κατάρτιση του χρονοδιαγράμματος δικτύου του 2028, το οποίο ξεκινά το επόμενο έτος.

Ο πρόεδρος της Bundesnetzagentur, Klaus Müller, δήλωσε ότι ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει καλύτερες προσφορές για τους επιβάτες. Σύμφωνα με το t-online, η DB InfraGO πρέπει τώρα να συμπεριλάβει τη ρήτρα στους όρους χρήσης της υποδομής της και να υποβάλει το προσχέδιο στη ρυθμιστική αρχή για έλεγχο το φθινόπωρο. Το πλαίσιο προέκυψε από την επίσημη καταγγελία της Italo κατά του τρόπου με τον οποίο έχει κατανεμηθεί η περιορισμένη χωρητικότητα στη Γερμανία, μια διαδικασία που είχε ευνοήσει δομικά την κατεστημένη εταιρεία.

Πώς η πρόκληση Italo έφτασε στη Γερμανία

Η Italo είναι ο ιδιωτικός φορέας εκμετάλλευσης τρένων υψηλής ταχύτητας της Ιταλίας, γνωστός στην Ιταλία για τα σκούρα κόκκινα τρένα του που ανταγωνίζονται τον κρατικό σιδηρόδρομο Trenitalia. Τα γερμανικά σχέδιά της είναι συγκεκριμένα: είσοδος στην αγορά την άνοιξη του 2028, στόλος 30 τρένων υψηλής ταχύτητας και 56 καθημερινές υπηρεσίες. Η εταιρεία θέλει να λειτουργεί τον διάδρομο Μόναχο-Φρανκφούρτη-Κολωνία-Ντόρτμουντ περίπου ανά ώρα και να συνδέει το Μόναχο με το Βερολίνο και το Αμβούργο κάθε δύο ώρες, σύμφωνα με μια συλλογή του dpa που δημοσιεύτηκε από την Onvista.

Η εμπορική προσέγγιση απευθύνεται αποκλειστικά σε ταξιδιώτες που είναι ευαίσθητοι στις τιμές. Η διοίκηση της Italo έχει υποσχεθεί ότι η είσοδός της θα κάνει τα εισιτήρια τρένων στη Γερμανία αισθητά φθηνότερα και η ίδια η ρυθμιστική αρχή αναμένει μείωση των ναύλων όπου δύο εταιρείες ανταγωνίζονται για τους ίδιους επιβάτες. Η εμπειρία από την Ιταλία και την Ισπανία υποστηρίζει την προσδοκία: σε διαδρομές όπου εμφανίστηκε ο ανταγωνισμός υψηλής ταχύτητας, οι τιμές μειώθηκαν και ο αριθμός των επιβατών αυξήθηκε απότομα.

Η Deutsche Bahn αντιδρά

Η κατεστημένη εταιρεία δεν αποδέχεται την απόφαση σιωπηλά. Η Deutsche Bahn δήλωσε ότι θα εξετάσει την απόφαση διεξοδικά και η DB InfraGO χαρακτήρισε την απόφαση νομικά αμφισβητήσιμη, επικαλούμενη αυτό που περιγράφει ως διαδικαστικά και ερευνητικά σφάλματα, ανέφερε η Rhein-Zeitung. Η εταιρεία μπορεί να προσφύγει κατά της απόφασης ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου στην Κολωνία, αν και μια αγωγή δεν θα σταματούσε αυτόματα την προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας της Italo το 2028.

Οι πολιτικοί είναι διχασμένοι. Ο ομοσπονδιακός υπουργός Μεταφορών Πάτρικ Σνίντερ χαιρέτισε τον μεγαλύτερο ανταγωνισμό στις διαδρομές μεγάλων αποστάσεων ως καλό για τους επιβάτες, αλλά προειδοποίησε για τις συνέπειες για το ευρύτερο δίκτυο εάν ένας νεοφερμένος απλώς επιλέξει τις κερδοφόρες γραμμές του κεντρικού δικτύου χωρίς να συνεισφέρει τίποτα αλλού. Πρότεινε αλλαγές στην παρακολούθηση της τιμολόγησης ως πιθανή απάντηση. Η Βαυαρία και το Βρανδεμβούργο εξέφρασαν εντονότερες ανησυχίες ότι οι περιφερειακές υπηρεσίες και οι συνδέσεις με αγροτικές περιοχές θα μπορούσαν να πληγούν, επειδή η Deutsche Bahn παραδοσιακά χρησιμοποιούσε τα κέρδη από τις πολυσύχναστες διαδρομές για να υποστηρίξει τις πιο περιορισμένες.

Τι θα μπορούσε να σημαίνει η πρόκληση Italo για τους ναύλους

Η πρόκληση της Italo δεν αλλάζει τίποτα άμεσα για τους επιβάτες. Μέχρι το 2028, η ICE διατηρεί σχεδόν το μονοπώλιό της στους κύριους διαδρόμους, παράλληλα με το μικρό υπάρχον εναλλακτικό Flixtrain. Αλλά αν τα σχέδια της Italo επικρατήσουν, οι ταξιδιώτες στις διαδρομές Μόναχο-Βερολίνο, Μόναχο-Φρανκφούρτη και Ρήνο-Ρουρ θα αποκτήσουν μια δεύτερη επιλογή υψηλής ταχύτητας πλήρους εξυπηρέτησης, με τη δική της τιμολόγηση, το δικό της πρόγραμμα πιστότητας και τη δική της λογική χρονοδιαγράμματος.

Τα ανοιχτά ερωτήματα είναι πραγματικά. Η Italo χρειάζεται τρένα πιστοποιημένα για το γερμανικό δίκτυο, προσωπικό, συνεργεία και χωρητικότητα σταθμών, τα οποία χρειάζονται χρόνια για να δημιουργηθούν. Και οι προειδοποιήσεις για τις διασταυρούμενες επιδοτήσεις αξίζουν προσοχής: εάν η Deutsche Bahn χάσει έσοδα στις καλύτερες διαδρομές της, η πίεση στις πιο ήσυχες συνδέσεις θα μπορούσε να αυξηθεί, εκτός εάν παρέμβει η πολιτική. Ο τρόπος με τον οποίο θα επιλυθεί αυτή η ένταση θα καθορίσει εάν ο ανταγωνισμός θα βοηθήσει όλους ή κυρίως τους ταξιδιώτες των μεγάλων πόλεων.

Τι σημαίνει αυτό για τους ομογενείς στη Γερμανία

Αν ταξιδεύετε τακτικά μεταξύ μεγάλων γερμανικών πόλεων, η απόφαση είναι καλά νέα με καθυστέρηση. Από το 2028, οι πιο πολυσύχναστοι διάδρομοι θα πρέπει να έχουν περισσότερες θέσεις και, αν το μοτίβο από άλλες χώρες επαναληφθεί, φθηνότερα εισιτήρια, ειδικά για όσους κάνουν κράτηση νωρίς. Τα τρένα μεγάλων αποστάσεων είναι επίσης οι διαδρομές που δεν καλύπτονται από το Deutschlandticket, επομένως ο ανταγωνισμός είναι η κύρια ελπίδα για χαμηλότερες τιμές εκεί. Η σταθερή χρέωση για τις τοπικές μεταφορές, την οποία εξηγούμε στον οδηγό μας για το... εισιτήριο Γερμανίας, παραμένει ανεπηρέαστο.

Προς το παρόν, δεν αλλάζει τίποτα στον τρόπο που σχεδιάζετε ταξίδια στο γερμανικό δίκτυο και η επισκόπησή μας για το σύστημα δημοσίων μεταφορών καλύπτει τις τρέχουσες επιλογές. Αλλά η πρόκληση Italo αξίζει να παρακολουθηθεί: ένας δεύτερος φορέας εκμετάλλευσης υψηλής ταχύτητας θα ήταν η μεγαλύτερη ανατροπή των γερμανικών σιδηροδρόμων από την εισαγωγή του ICE και θα έδινε στους κατοίκους τη δυνατότητα να σχεδιάζουν ταξίδια το Σαββατοκύριακο σε όλη τη χώρα, όπως περιγράφεται στο συμβουλές για ταξίδια στο εσωτερικό, πραγματικά νέες επιλογές.